Synagoga (wersja polska)

 Synagogue (english version)

Muzeum powstało w 1963 r. i otrzymało początkowo jedno pomieszczenie w popaulińskim, barokowym klasztorze. Uruchomienie placówki muzealnej pozwoliło na zabezpieczenie detali architektonicznych z nie istniejącego zamku i XIV w. Kościoła Św. Ducha oraz innych zabytków. Wyzwoliło wiele cennych inicjatyw wśród lokalnego społeczeństwa, a szczególnie młodzieży. Stopniowo coraz więcej z nich utożsamiało się z działaniami muzeum, współuczestniczyło w powiększaniu zbiorów i rozszerzało zainteresowania własną kulturą i historią

Pierwszy statut nadano muzeum w 1967 r., a po uzyskaniu kolejnych pomieszczeń od 1970 r. rozpoczęto działalność wystawienniczą.

Obecnie placówka zajmuje część zachodniego, północnego oraz wschodnie skrzydła parteru z zejściem do XV w. gotyckich piwnic pierwotnego klasztoru Paulinów.

Muzeum wielodziałowe:
- dział archeologiczny (wiodący)
- dział artystyczno-historyczny
- dział etnograficzny

W inwentarzu działu archeologicznego znajdują się detale architektoniczne, ceramika grobowa i użytkowa, przedmioty z krzemienia, brązu i żelaza, monety i inne. Pozyskane z darowizn, zakupów, wykopalisk.

W inwentarzu działu artystyczno-historycznego znajdują się starodruki (rękopisy, dokumenty, książki, mapy, przedmioty użytkowe, numizmaty, pieczęcie, militaria i inne). Pozyskane w drodze darowizn i zakupów.

W inwentarzu działu etnograficznego znajdują się przedmioty użytkowe z drewna, metalu, wikliny a także tkaniny i oleodruki. Pozyskane w drodze darowizn i zakupów.

Zbiory Muzeum regionalnego w Pińczowie pochodzą z terenu Ponidzia i dokumentują tradycje, historię i kulturę tej krainy od czasów najdawniejszych po współczesne.

Muzeum, poza gromadzeniem, dokumentowaniem i udostępnianiem zbiorów, organizuje następujące formy działalności:
- sesje popularno-naukowe
- wystawy rocznicowe, wystawy malarstwa i rzeźby
- profesjonalne koncerty muzyki klasycznej
- koncerty i konkursy pianistyczne dzieci i młodzieży szkół z regionu
- pozyskiwanie środków, nadzór nad remontami i konserwacją oraz udostępnianie do zwiedzania synagogi /XVI - XVII w./ i lapidarium XIX w. rzeźby nagrobnej
- działalność wydawnicza - katalogi wystaw czasowych, przewodniki, pocztówki okolicznociowe.

PRADZIEJE PONIDZIA
Przedmiotem wystawy są zasadnicze dziedziny działalności ludzkiej: produkcja narzędzi, budowanie obiektów mieszkalnych i twórczość artystyczna. Ekspozycja przedstawia proces rozwoju ludzi, którego wynikiem jest człowiek współczesny i jego cywilizacja. Jest to przekrój od epoki paleolitu (!) do wczesnego średniowiecza. Można tu zobaczyć drapacze, rylce, ostrza liściowate, kości mamuta, zestaw siekierek krzemiennych, grób niszowy z bogatym wyposażeniem kultury ceramiki sznurowej. Są tu również wyroby z brązu: siekierki, naramienniki a także zabytki charakterystyczne dla wczesnej epoki żelaza: klosze, ozdoby, broń. Zobaczyć też można grób szkieletowy z wczesnego średniowiecza z bogatym wyposażeniem. Wystawę kończy mapa archeologiczna Ponidzia.

ADOLF DYGASIŃSKI - ŻYCIE I TWÓRCZOŚĆ
Związek Adolfa Dygasińskiego (1839-1902) z Pińczowem i Ponidziem był inspiracją do kolejnej wystawy, której tematem są nie tylko problemy społeczne, lecz również przyroda. Opisywał między innymi piękny krajobraz nadnidziański, a także życie zwierząt. Wiele akcji swoich utworów Dygasiński umiejscowił właśnie na Ponidziu. Wystawa ukazuje wiele pamiątek związanych z biografią i działalnością pisarza (m.in. rękopisy, listy, fotografie). Zobaczyć tu także można kopie 3 obrazów Jacka Malczewskiego przedstawiające Dygasińskiego. Pochowany został w Warszawie na Powązkach, a pomnik wystawiony przez brać literacką odzwierciedla jego wielką miłość do zwierząt.

WYSTAWA PRZYRODNICZA
Przygotowana została przez Zarząd Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych w Pińczowie. Składa się z trzech części i prezentuje zagadnienia związane z florą i fauną, siedliskami leśnymi i geologia Zespołu Parków Krajobrazowych Ponidzia. Zespół Parków Krajobrazowych Ponidzia został utworzony w 1986 r. w południowej części Kielecczyzny w regionie Niecki Nidziańskiej i wraz z otulinami zajmuje powierzchnię 85,598 ha. W skład zespołu wchodzą następujące parki: Szaniecki, Nadnidziański, Kozubowski.

Parki obejmują swymi granicami atrakcyjne krajobrazowo obszary o wysokich walorach przyrodniczych, kulturowych i historycznych. Cecha charakterystyczną roślinności parków jest występowanie zespołów roślinności stepowej oraz roślin słonolubnych (halofitów).

Niezwykle ciekawą i zróżnicowaną faunę Ponidzia na ekspozycji reprezentują cztery gatunki mięczaków, które należą do rzadkich i narażonych na wyginięcie. W dziale geologicznym prezentowane są ciekawe okazy skał z terenu parków krajobrazowych w tym rzadko spotykane na terenie kraju gipsów. Wystawa ilustrowana jest mapami i przekrojami geologicznymi. Dodatkową atrakcją w okresie wiosenno-jesiennym jest "żywa" ekspozycja roślinności stepowej prezentowana na muzealnym dziedzińcu.

SŁAWNE I ZNANE POSTACIE W DZIEJACH PIŃCZOWA
Intencją prezentowanej wystawy jest wspomnienie i przypomnienie ludzi, w swoim czasie znanych, albo nawet głośnych, których wspólnym wyróżnikiem jest obecność Pińczowa w ich biografiach. Pokazane są tutaj osoby z różnych stuleci - od XV-tego poczynając, najrozmaitszych profesji i zasług: wysocy urzędnicy państwowi i dostojnicy kościelni, politycy i intelektualiści, artyści i literaci, wojskowi i konspiratorzy. Galeria fotogramów nie obejmuje jednak kompletu postaci godnych wyróżnienia - jest ich niemało, stąd nie wszyscy zmieścili się na tej wystawie.

RENESANSOWA SYNAGOGA
Ponadto muzeum udostępnia do zwiedzania renesansową synagogę - XVI - XVII w. z zachowanym Aron - ha Kodeszem (ołtarzem na Rodały - po konserwacji w latach 1989-1997) oraz XVII w. polichromię. Najstarsze datowane inskrypcje pochodzą z 1608-1609 r. Lapidarium zabytkowej rzeźby nagrobnej z najstarszym w województwie świętokrzyskim pomnikiem z 1803 roku i wieloma XIX wiecznymi płytami nagrobnymi oraz klasycystycznymi pomnikami, znajdującymi się na terenie cmentarza parafialnego.

OPIS EKSPONATÓW

FIBULA BRĄZOWA

SIEKIERKA BRĄZOWA
z piętką lejkowatą

TORA

RZEMIENNE TROKI BAGAŻOWE

KAMIEŃ SZKICOWNIK

DOJAZD:
Od Kielc i od Buska: należy wysiąść na przystanku przy Rynku (ok. 100m od Muzeum)
Od Krakowa: na dworcu PKS (odległość ok. 500m)